سنگ لوزه و درمان آن

چکیده

سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) دانه های سفید رنگ کوچکی است که در اعماق بافت لوزه ها ایجاد می شود. سنگ لوزه در اثر تجمع باکتری های دهان در لوزه به وجود می آید. بوی بد دهان به علت وجود سنگ لوزه است. در واقع سنگ لوزه تجمع خوش‌خیم باکتری ها و باقی مانده غذا و عفونت موجود در گلو است.

سنگ لوزه چیست؟

سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) دانه های سفید رنگ کوچکی است که در اعماق بافت لوزه ها ایجاد می شود. سنگ لوزه در اثر تجمع باکتری های دهان در لوزه به وجود می آید. بوی بد دهان به علت وجود سنگ لوزه است.

در واقع سنگ لوزه تجمع خوش‌خیم باکتری ها و باقی مانده غذا و عفونت موجود در گلو است که در حفره های لوزه قرار گرفته اند. اگر سنگ لوزه بزرگ شود لوزه متورم می شود. در برخی موارد که لوزه زیادی متورم می شود پزشک مجبور به درآوردن سنگ لوزه یا لوزه خواهد شد. سنگ لوزه بیماری خطرناکی نیست اما ممکن است مشکلاتی را برای افراد ایجاد کند.

علت ایجاد سنگ لوزه

لوزه به عنوان سیستم محافظتی از ورود جسم خارجی به ریه جلوگیری می کند. لوزه ها گره های لنفاوی هستند که وظیفه فیلتر باکتری ها و ویروس ها را برعهده دارند. در عین حال لوزه ها سلول های سفید خون و آنتی بادی تولید می کنند.

حفره های موجود لوزه باکتری و سلول های پیر را جمع‌آوری می کنند. سنگ لوزه زمانی اتفاق می افتد که سلول های سفید خون به اشیایی که در لوزه تجمع کرده اند حمله کنند. در صورتیکه ذرات بر روی لوزه باقی بمانند باز هم سنگ لوزه رشد خواهد کرد که tonsil calculi نام دارد.

سنگ لوزه در نوجوانان و افرادی که لوزه بزرگ دارند بیشتر اتفاق می افتد. همچنین افرادی که بهداشت دهان و دندان ضعیفی دارند بیشتر به سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) مبتلا می شوند.

علائم سنگ لوزه

سنگ لوزه به صورت گره های زرد، سفید و یا خاکستری بر روی لوزه مشاهده می شود. البته بسیاری از سنگ لوزه ها به دلیل اینکه پایین لوزه قرار می گیرند قابل مشاهده نیستند. در بیشتر افراد سنگ لوزه به صورت قرمزی و سوزش لوزه ایجاد می شود.

در حالیکه برخی از افراد ممکن است هیچ گونه علائمی نداشته باشند. از دیگر نشانه های سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) بوی بد دهان است. بوی بد دهان در اثر رشد باکتری ها در لوزه است. از دیگر علائم سنگ لوزه می توان به درد های خفیف و مزمن و التهاب لوزه اشاره کرد.

درمان سنگ لوزه

یکی از روش های درمان سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) خراش دادن آن توسط مسواک است. در اینجا به برخی درمان های خانگی اشاره کرده ایم. اما اگر سنگ لوزه در اعماق گلو ایجاد شود با درمان خانگی برطرف نمی شود.

در اینصورت برای برطرف کردن سنگ لوزه باید از متخصص گوش و حلق و بینی کمک بگیرید. اخرین روش درمانی سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) عمل جراحی آن است. عمل جراحی لوزه با عوارضی از قبیل خطر بیهوشی، خونریزی و درد همراه است.

• مصرف پروبیوتیک

پروبیوتیک به دلیل دارا بودن باکتری های زنده سبب از بین رفتن باکتری های مضر و بوی بد دهان می شود. ماست یکی از مواد غذایی سرشار از پروبیوتیک است. مصرف ماست سبب از بین رفتن بوی بد دهان می شود.

• استفاده از روغن های ضروری

استفاده از روغن درخت چای، روغن لیموترش به دلیل دارا بودن خاصیت ضد التهابی و ضد باکتریایی سبب از بین رفتن سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) می شود. توصیه ما به شما این است که این روغن ها را به صورت خالص استفاده نکنید.

این روغن ها باید با روغن های حامل مانند روغن نارگیل ترکیب شوند. شما می توانید با استفاده از یک مسواک این ترکیب را از روی سنگ های لوزه بزنید.

• سیرسیاه

مصرف سیر سبب از بین رفتن قوی ترین باکتری ها خواهد شد. سیرسیاه به دلیل دارا بودن مواد ضد میکروبی-آلیسین علائم سنگ لوزه را کاهش خواهد داد. خوردن پیاز هم به دلیل دارا بودن مواد آنتی باکتریال در رفع سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه)  بسیار موثر است.

• مصرف غذاهای بهتر

برای کاهش ابتلا به سنگ لوزه بهتر است از مصرف غذاهای شیرین پرهیز کنید. زیرا باکتری ها جذب مواد غذایی شیرین می شوند. مصرف میوه و سبزیجات در رفع سنگ لوزه بسیار موثر است.

• سرکه سیب

مصرف سرکه سیب به دلیل خاصیت اسیدی در از بین رفتن سنگ لوزه موثر است. بهتر است سرکه سیب را با آب مخلوط کنید و بعد آن را غرغره کنید، زیرا مصرف سرکه سیب خالص سبب سوزش دهان و گلو می شود.

• استفاده از گوش پاک کن

استفاده از گوش پاک کن در برطرف کردن سنگ های ریز لوزه موثر است. برای این منظور ابتدا گوش پاک کن را داخل آب فرو ببرید و سپس آن را بر روی سنگ های لوزه قرار دهید تا آن را خورد کند. در آخر دهان خود را جهت پاک کردن باکتری ها و سنگ ها شست و شو دهید.

نکته قابل توجه این است که برای سنگ های درشت نمی توان از گوش پاک کن استفاده کرد، زیرا احتمال خونریزی وجود دارد.

• استفاده از عرقیات گیاهی

چنانچه به دلیل سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) دهان شما بوی بدی دارد، از عرقیات گیاهی استفاده کنید. استفاده از عرقیات گیاهی طبیعی از قبیل عرق رازیانه، عرق هل، عرق دارچین، عرق زنجبیل، عرق نعنا، عرق آویشن در رفع بوی بد دهان موثر هستند. همچنین ادویجات رزماری، میخک و جعفری نیز برای رفع بوی بد دهان مفید هستند.

راه های جلوگیری از ابتلا به سنگ لوزه

با رعایت بهداشت دهان و دندان می توان از سنگ لوزه جلوگیری کرد. مسواک زدن دندان و زبان بعد از غذا موقع خواب و اول صبح در پیشگیری از سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه)  موثر است. کشیدن نخ دندان در کاهش باکتری های دهان و دندان مفید است. اگرچه استفاده از دهان شویه در بهداشت دهان و دندان بسیار تاثیرگذار است اما در طب سنتی شستشوی دهان با گلاب طبیعی را بیشتر توصیه می کنند.

چه افرادی بیشتر مستعد سنگ لوزه هستند؟

نمی توان به طور دقیق تعیین کرد چه افرادی بیشتر به سنگ لوزه (تکه های سفید لوزه) مبتلا می شوند. معمولا افرادی که لوزه هایشان شکاف بیشتری دارد بیشتر به سنگ لوزه مبتلا می شوند. سنگ لوزه در نوجوانان بسیار شایع است.

در صورت داشتن علائمی از قبیل مشکل در قورت دادن، مشکل در تنفس، بزرگ شدن لوزه ها، ترشحات سفید رنگ از لوزه ها، خونریزی از نواحی لوزه و ناهنجاری تنفس موقع خواب باید به پزشک مراجعه کنید.